د سوداګریز اقتصاد ډیپارټمنټ

د ډیپارټمنټ پېژندنه په نننۍ یو له بل سره تړلې نړۍ کې د توکو او خدمتونو راکړه ورکړه، مالي معاملې او ګمرکي اړیکې د هرې ټولنې د اقتصادي ژوند اساسي محرکات جوړوي. د هیواد پوهنتون د اقتصاد پوهنځي د سوداګریز اقتصاد ډیپارټمنټ د مسلکي متخصصینو، د بازار د تحلیل‌کوونکو او سوداګریزو کارپوهانو د روزنې یو علمي مرکز دی. دغه ډیپارټمنټ د افغانستان اقتصادي چاپېریال ته په عملي لیدلوري سره، محصلین د بازار د میکانیزمونو، د صادراتو او وارداتو د مدیریت، بانکي عملیاتو او د پانګونې د فرصتونو د ارزونې په اړه د ژورې پوهې ترلاسه کولو لپاره چمتو کوي. موخه یې دا ده چې فارغ‌التحصیلان وکولای شي د کورني تولید، مصرفي بازارونو او نړیوالې سوداګرۍ ترمنځ اغېزمنې اړیکې رامنځته کړي. علمي لیدلوری او رسالت لیدلوری (Vision) په افغانستان کې د سوداګریزو علومو او تطبیقي اقتصاد په برخو کې د یوه مخکښ علمي او عملي مرکز په توګه د ډیپارټمنټ د مقام تثبیتول، ترڅو څېړنې او فارغ‌التحصیلان یې د بازار په ثبات، د صادراتو په پراختیا او د هېواد د سوداګریز سکتور په پیاوړتیا کې اغېزمن رول ولوبوي. رسالت (Mission) د سوداګرۍ، پولي چارو، ګمرکي مدیریت او تطبیقي اقتصاد په برخو کې د اخلاقي اصولو او د اسلامي فقهې د معاملاتو پر بنسټ د تخصصي پوهې وړاندې کول. ډیپارټمنټ هڅه کوي داسې باوري، تحلیلي او مسلکي کادرونه وروزي چې د سوداګریزو بنسټونو او عامه او خصوصي مالي ادارو کاري اغېزمنتیا لوړه کړي. د سوداګریز اقتصاد ډیپارټمنټ موخې د هیواد پوهنتون د سوداګریز اقتصاد ډیپارټمنټ خپل علمي او څېړنیز پروګرامونه د لاندې عملي او ستراتیژیکو موخو د ترلاسه کولو لپاره تنظیم کړي دي: په سوداګرۍ او تجارتي چارو کې د مسلکي کادرونو روزنه: په ملي او سیمه‌ییزه کچه د صادراتو، وارداتو، اکمالاتي ځنځیرونو او ګمرکي پروسو د مدیریت لپاره د وړ متخصصینو چمتو کول. د بازار د تحلیل او مالي خطرونو د ارزونې د وړتیا لوړول: د بازار د بدلونونو د تحلیل، د پولي او اسعارو د پالیسیو د ارزونې او د سوداګریزو سازمانونو لپاره د اقتصادي بهیرونو د وړاندوینې د تخنیکونو تدریس. د بانکدارۍ او مالي معاملاتو د مهارتونو پراختیا: د سوداګرۍ د تمویل له میکانیزمونو، اعتباري اسنادو (L/C) او د اسلامي او دودیزې بانکدارۍ له اصولو سره د محصلینو بلدتیا. د پروژو د ارزونې او امکان‌سنجۍ په برخه کې د وړتیا لوړول: د عامه او خصوصي سکتورونو د پانګونې پروژو د اقتصادي او مالي توجیه د ارزونې لپاره د علمي لارو چارو تدریس. د سوداګرۍ د اخلاقو او د اسلامي فقهې د معاملاتو ترویج: د مسلکي صداقت، د شرعي معاملاتو د اصولو د رعایت، روڼتیا او د کورني تولید د ودې لپاره د ژمنتیا پیاوړتیا. د کار بازار اړتیاوو ته ځواب ویل: د افغانستان د سوداګریز چاپېریال له واقعیتونو سره د علمي پوهې همغږي کول، ترڅو فارغ‌التحصیلان په بانکونو، ګمرکونو، سوداګرۍ خونو او خصوصي شرکتونو کې په اسانۍ د کار زمینه ترلاسه کړي. ولې په هیواد پوهنتون کې سوداګریز اقتصاد ولولو؟ د دې ډیپارټمنټ درسي نصاب په داسې ډول طرحه شوی چې محصلین یوازې په نظري زده کړو بسنه ونه کړي، بلکې د اقتصادي واقعیتونو په اړه بشپړه او عملي پوهه ترلاسه کړي. ۱. د لوی اقتصاد او کوچني اقتصاد د بهیرونو په اړه د پیاوړې پوهې ترلاسه کول او په بازار کې د بیو د بدلونونو او انفلاسیون د ارزونې وړتیا لوړول. ۲. د سوداګریزو مذاکراتو، د نړیوالو قراردادونو د تنظیم او د لوژستیک او اکمالاتي ځنځیر د مدیریت د مهارتونو ترلاسه کول. ۳. د سوداګرۍ د تمویل په برخه کې د عصري بانکدارۍ سیسټمونو او اسلامي بانکدارۍ د اصولو پېژندنه. ۴. د ګمرکي قوانینو، تعرفو، د توکو د ترانزیټ او له ګاونډیو او سیمه‌ییزو هېوادونو سره د افغانستان د سوداګریزو اړیکو په اړه هر اړخیزه پوهه ترلاسه کول. د زده کړو اساسي محورونه او مهم مضامین ۱. نړیواله سوداګري او تجارتي چارې د صادراتو او وارداتو کړنلارې اعتباري اسناد (L/C) د ګمرکونو مدیریت نړیوال سوداګریز حقوق ۲. پولي او مالي اقتصاد پولي او مالي پالیسۍ د مرکزي بانک جوړښت او فعالیتونه له سود پرته بانکداري د اسعارو بازارونه ۳. د اقتصادي معلوماتو تحلیل اقتصاد‌سنجونه (Econometrics) د بازار د وړاندوینې تخنیکونه د اقتصادي او پانګونې پروژو ارزونه ۴. تطبیقي اقتصاد او بازارموندنه د پېرودونکو د چلند تحلیل د توکو او خدمتونو د بیو ټاکل سوداګریز ترانزیټ او لېږد رالېږد د فارغ‌التحصیلانو کاري فرصتونه او د کار بازار په سوداګریزو، وارداتي او صادراتي شرکتونو کې سوداګریز متخصص او سلاکار. په بانکي ادارو او صرافیو کې د مالي چارو، اعتباري اسنادو او اسنادو د ارزونې تحلیل‌کوونکی. په دولتي ادارو او لوژستیکي شرکتونو کې د ګمرکي چارو، تعرفو او ترانزیټ متخصص. د اقتصادي پروژو د ارزونې مسؤول او د پانګونې د خطرونو تحلیل‌کوونکی. په صنعتي او تولیدي سازمانونو کې د پېرودلو د پلان جوړونې، نړیوالې بازارموندنې او وېش مسؤول. په سوداګرۍ خونو او سوداګریزو اتحادیو کې د بازار د څېړنې او سوداګرۍ د پراختیا متخصص.